Θαλάσσιο καγιάκ και μεγάλες αποστάσεις

Ναι, το θαλάσσιο καγιάκ είναι ένα θαυμάσιο μέσο για άσκηση και παράκτια αναψυχή. Ακόμα και μια μικρή πλεύση λίγων μιλίων αρκεί για να σε κατακλύσει με ευχάριστα συναισθήματα. Όμως, το θαλάσσιο καγιάκ είναι ένα σκάφος ταυτισμένο με τις μεγάλες αποστάσεις στην ανοιχτή θάλασσα. Είναι σχεδιασμένο για μεγάλα ταξίδια και δύσκολους καιρούς, προσφέροντας αυτονομία και αξιοπλοΐα. Πάμε, όμως, να δούμε τι σημαίνει μεγάλη απόσταση με καγιάκ [VIDEO].


Γιάννης Παπαπαναγιώτου

Τα λαστιχένια σου μποτάκια βουλιάζουν στα μικρά βότσαλα, δημιουργώντας ρωγμή στη σιωπή της παραλίας. Ακουμπάς μαλακά την πλώρη του καγιάκ στο νερό. Το μικρό χαλαρό κυματάκι ίσα που βρέχει ρυθμικά τη γάστρα του. Με το λυκαυγές στην καλύτερη του στιγμή, το βλέμμα φεύγει και μαγεύεται από τον αχνά φωτισμένο μπλε ορίζοντα. Δώρο της φύσης που δεν χάνεις για κανένα λόγο κι ας υπάρχει το σκληρό πρόγραμμα του μακρινού προορισμού. Πρέπει όμως πριν την εμφάνιση του ήλιου να είσαι στο νερό.

Πολύ γλαφυρή περιγραφή βρε παιδιά αλλά τι έπαθε ο άνθρωπος και δεν έχει ύπνο; Μήπως δουλεύει νυχτοφύλακας;

Όχι, όχι, απλά πρέπει να ξέρεις ότι ένας μεγάλος αριθμών κωπηλατών που έχουν αποκτήσει εμπειρία στο θαλάσσιο καγιάκ δεν θα αποφύγουν κάποια στιγμή τη σκέψη-πρόκληση για κάλυψη μεγάλης απόστασης μέσα σε μια ημέρα. Άλλωστε, είναι ριζωμένη στην ψυχοσύνθεση των ανθρώπων η αναζήτηση των προσωπικών ορίων. Από αυτή την αναζήτηση το καγιάκ δεν θα μπορούσε φυσικά να εξαιρεθεί, εφόσον προσφέρει ως δραστηριότητα απλόχερα αυτήν τη δυνατότητα.

Άλλο κακό μας βρήκε τώρα. Τι εννοείς μεγάλες αποστάσεις;

Κοίτα, η αλήθεια είναι ότι τα πράγματα είναι σχετικά. Δεν μπορούμε να ορίσουμε αυστηρά με έναν αριθμό το όριο απόστασης, ούτε μπορούμε να θέσουμε κανόνες. Για κάθε κωπηλάτη τα δεδομένα είναι διαφορετικά, ανάλογα με τη φυσική και ψυχική του κατάσταση και άλλες παραμέτρους που θα δούμε στην πορεία.

Μπορούμε όμως σίγουρα να κάνουμε μια βασική προσέγγιση του όρου μεγάλη απόσταση.

Αν λοιπόν κάποιος πέσει στο νερό κατά τις 11 το πρωί και μετά από καμιά ώρα και 2-3 μίλια κωπηλασίας αράξει σε κοντινή παραλία πίνοντας το εσπρεσάκι του και παρακολουθώντας τα καλλίγραμμα σώματα που απολαμβάνουν τον ήλιο, σίγουρα δεν είναι ο τύπος που έχει βάλει στο μάτι τον διάπλου του Ατλαντικού.

Δικός μου είναι αυτός, μήπως έχεις το τηλέφωνο του;

Από την άλλη, θεωρητικά πάντα, με μια μέση ωριαία στους 3 κόμβους και 10 ώρες κωπηλασία, ένας καγιάκερ μπορεί να καλύψει 30 μίλια σε μια ημέρα. Άρα ένας κωπηλάτης που θα είναι στο νερό αξημέρωτος και θα κωπηλατεί σχεδόν μέχρι το σούρουπο (με τις ανάλογες στάσεις βέβαια) προφανώς έχει βάλει πιο υψηλούς στόχους στην καγιακική του δραστηριότητα.

Αυτός να πάει μόνος του. 

Δηλαδή πρέπει να μου βγει η ψυχή για να με θεωρήσεις καγιάκερ;

Όχι βέβαια. Δεν αποτελεί απαραίτητη συνθήκη για να θεωρείσαι καγιάκερ. Μπορεί κάλλιστα η κωπηλατική σου δραστηριότητα να στοχεύει στην παρατήρηση ακτογραμμής ή οποιαδήποτε άλλη ενασχόληση, χωρίς να αναλώνεις όλη την ημέρα στο κουπί και πραγματικά θα χαίρεσαι τη θάλασσα και θα κάνεις όμορφα ταξίδια.

Τότε τι νόημα έχει; Τι έχω να κερδίσω;

Πρώτα απ΄ όλα, όσο μεγαλύτερη απόσταση, τόσο περισσότερες εικόνες ανακαλύπτεις σε δεδομένη μονάδα του χρόνου. Επίσης, η ικανότητα κάλυψης μεγάλων αποστάσεων σου δίνει τη δυνατότητα για κροσαρίσματα από νησί σε νησί, γεγονός που ανοίγει νέους ορίζοντες στα ταξίδια σου. Η κάλυψη πολλών μιλίων χωρίς στάση σε βοηθά να περνάς μεγάλα κομμάτια ακτογραμμής που δεν έχουν πρόσβαση στη στεριά, όπως π.χ. βραχώδεις ακτογραμμές. Και βέβαια η ικανότητα να διατηρείς αποθέματα ενέργειας για μεγάλα διαστήματα, θα αποδειχθεί σωτήρια σε περίπτωση που αναπάντεχα γυρίσει ο καιρός και πρέπει να μαχηθείς το φρεσκάρισμα της θάλασσας.

Άντε και πες ότι ψήνομαι. Τι πρέπει να κάνω;

Για να είμαστε ειλικρινείς, η λαϊκή ρήση «η αυγή τον προκομένο δεν τον βρίσκει ξαπλωμένο» ισχύει απόλυτα, όπως σε κάθε δραστηριότητα που ζητάς από τον εαυτό σου το κάτι παραπάνω. Το άρθρο Καγιάκ και προπόνηση του Άγγελου Χριστοφίδη καλύπτει πλήρως κάθε απορία για αυτήν τη διαδικασία, που πίστεψέ το σου αλλάζει τον τρόπο θεώρησης της ζωής σου. Αν βέβαια στο μυαλό σου η λέξη προπόνηση παραπέμπει μόνο σε κατάθεση δελτίου προπό σε κάποιο νησί, προφανώς δεν προτίθεσαι να ασχοληθείς με τον μικρότερο ή μεγαλύτερο καγιακικό ασκητισμό που απαιτεί το σωστό προπονητικό πρόγραμμα.

Παρόλα αυτά, θες να ρίξουμε μια ματιά στις βασικές απαιτήσεις των μεγάλων αποστάσεων για να αποφασίσεις;

Για λέγε.

Για αρχή ας θυμηθούμε τα βασικά.

Οι αποστάσεις στη θάλασσα μετριούνται με ναυτικά μίλια και όχι με χιλιόμετρα ή μίλια ξηράς που αποτελούν στεριανή μέτρηση. Ένα ναυτικό μίλι είναι ίσο με 1852 μέτρα και είναι ο μοναδικός τρόπος να μπορέσεις να διαβάσεις έναν ναυτικό χάρτη*. Από την άλλη το μίλι ξηράς είναι ίσο με 1609 μέτρα και είναι μια μονάδα που ορίστηκε από κάποιες χώρες αντί του χιλιομέτρου. Η ταχύτητα ενός σκάφους στη θάλασσα μετριέται με ναυτικά μίλια ανά ώρα ή με κόμβους. Ένα ναυτικό μίλι την ώρα ισούται με έναν κόμβο.

Οι διαφορές των πλεύσεων. Οι απλές δίωρες κατά μέσο όρο βόλτες σε σχέση με την κάλυψη μεγάλων αποστάσεων έχουν την ίδια διαφορά με τη ζωή ενός λογοδοσμένου ζευγαριού συγκριτικά με τον έγγαμο βίο με μωρό στην κούνια. Από τις αγάπες και τα χαλαρά σαββατοκύριακα στο Ναύπλιο, όπου ευλογείς την τύχη σου για το τέλειο, αψεγάδιαστο ταίρι που βρέθηκε στη ζωή σου, προσγειώνεσαι στη σκληρή καθημερινότητα όπου οι ιδιαιτερότητες του καθενός βγαίνουν στην επιφάνεια και καταβροχθίζουν το μέλι του νεανικού έρωτα.

Αντιστοίχως σε μια μικρή βόλτα χωρίς πίεση χρόνου, όλα είναι ιδανικά και τα μειονεκτήματα κρύβονται επιμελώς. Μετά από πολύωρη πλεύση όμως, το κάθισμα αρχίζει να γίνεται ιδιαιτέρως πιεστικό στο άμαθο ισχίο σου, οι φτέρνες αρχίζουν να «ανάβουν», το κουπί βαραίνει, ενδεχομένως η μέση προβαίνει σε έντονο διάβημα διαμαρτυρίας και το σκάφος δεν κυλάει τόσο εύκολα πια. Εν ολίγοις, από την άνετη πλεύση φτάνεις σε διαδικασία παραίτησης διότι υπήρχαν κρυφοί αστάθμητοι παράγοντες. Δεν θα ξεχάσω στο ταξίδι από το Αντίρριο στο Γαλαξείδι όπου έκανα ένα τραγικό λάθος. Λόγω ζέστης δεν φόρεσα τα γάντια μου και χρησιμοποιώντας το πολυδουλεμένο μου γροιλανδικό κουπί που η επιφάνεια του είχε αγριέψει, μετά από 19 μίλια τα χέρια μου γέμισαν φουσκάλες.

Δεν χρειάζεται να περιγράψω τι έγινε την επόμενη μέρα, όπου για 23 μίλια τα γάντια δεν μπορούσαν να σώσουν το πρόβλημα. Άρα τίποτα δεν πρέπει να μένει στην τύχη και όλα πρέπει να είναι σχεδιασμένα με προσανατολισμό στις πολύωρες πλεύσεις.

Ο καιρός από την άλλη είναι πολύ βασική συνθήκη εφόσον μια αστάθεια στην πρόβλεψη μπορεί να ανατρέψει κάθε πρόγραμμα για κάλυψη απόστασης γεγονός που σε μια μικρή βόλτα διορθώνεται σχετικά εύκολα. Και εδώ πρέπει να διευκρινίσουμε ότι δηλώσεις τύπου «έχω την ικανότητα να καλύπτω x μίλια» δεν έχουν καμία βαρύτητα εφόσον με έναν καιρό κόντρα με αρκετή ταχύτητα ανέμου καταρρέει κάθε μέτρηση.

Μέση ωριαία. Αν θέλεις να έχεις ελπίδες για επιτυχία της διαδρομής θα πρέπει η μέση ωριαία που κινείσαι να είναι αυτή με την οποία έχεις ελέγξει ότι δεν θα σε φέρει σε κατάσταση κατάρρευσης μετά από ώρα, αυξάνοντας υπέρμετρα τους παλμούς σου. Αυτό μπορεί πολύ εύκολα να συμβεί αν παρασυρθείς από τον ρυθμό κάποιου πιο γρήγορου συγκωπηλάτη ή της παρέας συνολικά. Επίσης, χρειάζεται σωστή στρατηγική σε ό,τι αφορά τα διαλείμματα. Ειδικά στις πολύ μεγάλες αποστάσεις κάποια διαλείμματα είναι απαραίτητα αλλά χρειάζεται προσοχή να μην είναι υπερβολικά μεγάλα σε διάρκεια. Ένα πολύ μεγάλο διάλειμμα έχει ως αποτέλεσμα να βγαίνεις από το ρυθμό και παγωμένος να ξεκινάς πάλι την διαδικασία.

Σταδιακή αύξηση απόστασης – Αν από βολτούλες των 4-5 μιλίων ξαφνικά αποφασίσεις ότι θα καλύψεις πενταπλάσια απόσταση, είναι σίγουρο ότι θα απασχολήσεις τις ομάδες διάσωσης με το ανάλογο τίμημα με βάση τα πρόσφατα νομοθετήματα. Η αύξηση των αποστάσεων πρέπει να γίνεται σταδιακά και ειδικά αν πρόκειται για εξόρμηση διήμερη και πάνω χρειάζεται εξτρά υπολογισμός. Δεν έχει νόημα να τα δώσεις όλα την πρώτη μέρα και τη δεύτερη να σε τραβάνε τέσσερις για να βγεις από τη σκηνή από το έντονο πιάσιμο.

Ο σχεδιασμός της διαδρομής είναι πολύ σημαντικός και θα πρέπει σε όλη την απόσταση να υπάρχουν σημεία εξόδου για την περίπτωση που χρειαστείς να ενεργοποιήσεις το Plan B που επίσης πρέπει να έχεις υπολογίσει.

Τελικά;

Θα σου έλεγα μόνο ένα τελευταίο. Ας θυμηθούμε το ζευγάρι που αναφέραμε. Η προσπάθειά τους για όμορφη συμβίωση στη σκληρή καθημερινότητα είναι η δική μας προπόνηση των μεγάλων αποστάσεων. Αν τα καταφέρουν, σίγουρα το κεσεδάκι με το μέλι θα έχει αδειάσει αλλά θα έχει αντικατασταθεί από τη δυνατή αγάπη και την έννοια για τον άνθρωπό σου. Αντίστοιχα είναι και τα θετικά αποτελέσματα στο sea-kayak. Η σχέση σου με τη θάλασσα και με τον εαυτό σου σίγουρα ανεβαίνουν επίπεδο.

Όλα λοιπόν είναι ωραία, όπως και να γεύεσαι τη θάλασσα, αρκεί η επιλογή σου να είναι συνειδητή για να αντέξει στο χρόνο.

Λοιπόν ψήνεσαι;

*Ναυτικών μιλίων το ανάγνωσμα

Το ναυτικό μίλι (αγγλ. Nautical mile) είναι μονάδα μέτρησης της απόστασης σε αέρα, ξηρά και θάλασσα, με χρήση όμως, πρωτίστως στη νσυσιπλοΐα. Ορίζεται ως ένα λεπτό (το ένα εξηκοστό της μοίρας) του γεωγραφικού πλάτους. Παρατηρώντας ένα ναυτικό χάρτη στη δεξιά η αριστερή του πλευρά και όχι στην πάνω ή κάτω θα δούμε την αποτύπωση των μοιρών μοιρασμένων σε 60 λεπτά. Το διάστημα ανάμεσα σε δυο γραμμές είναι η αποτύπωση ενός λεπτού δηλαδή ενός ναυτικού μιλίου. Με αυτόν τον τρόπο και χρησιμοποιώντας το κουμπάσο (ναυτικός διαβήτης) υπολογίζουμε την απόσταση του ταξιδιού μας.