12 φορές παγκόσμιος πρωταθλητής. Μια ζωή αφιερωμένη στο πεδίο της ανοιχτής θάλασσας. Ένα υπόδειγμα μαχητικότητας, στωικότητας και αντοχής. Ένας φάρος διδασκαλίας. Μία ιστορία που εμπνέει και συγκινεί. Ο Oscar Chalupsky δεν είναι απλώς ένας ζωντανός θρύλος της κωπηλασίας. Είναι ένας άνθρωπος που μετουσιώνει σε φιλοσοφία ζωής όλες τις αρχές που η ίδια η θάλασσα τον δίδαξε.
SEGT: Oscar, ο αγώνας που δίνεις τα τελευταία 6 χρόνια απέναντι στο πολλαπλό μυέλωμα, σε όλα τα επίπεδα, τόσο αναφορικά με το πώς αντιμετωπίζεις την ίδια την ασθένεια, όσο και με την εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης που υλοποιείς, μας έχει εντυπωσιάσει όλους. Τόσο τους χιλιάδες ανθρώπους της μεγάλης κωπηλατικής κοινότητας, που σε γνωρίζουμε και σε παρακολουθούμε, όσο και όλους τους υπόλοιπους ανθρώπους που έτυχε τώρα να σε γνωρίσουν. Από που αντλείς τόση δύναμη; Η αγωνιστική σου εμπειρία στα κωπηλατικά αθλήματα ανοιχτής θαλάσσης, θεωρείς ότι έχει παίξει κάποιο ρόλο στο πώς διαχειρίζεσαι και αυτόν τον αγώνα;
Oscar Chalupsky: Σε ευχαριστώ. Εκτιμώ πραγματικά αυτά τα λόγια. Τη δύναμή μου την οφείλω στα εξής. Πρώτα και κύρια, από την οικογένειά μου — την Clare, τα παιδιά μου Luke και Hannah, τα δύο αδέλφια μου Herman και Walter και την αδελφή μου Alma. Όταν παλεύεις με κάτι όπως το πολλαπλό μυέλωμα, αντιλαμβάνεσαι πολύ γρήγορα ότι δεν το περνάς μόνος σου. Η πίστη τους σε μένα με κράτησε όρθιο εκείνες τις μέρες που το σώμα μου απλώς δεν συνεργαζόταν. Δεν μου είχε συμβεί σχεδόν ποτέ κάτι αντίστοιχο.
Δεύτερον, αντλώ τεράστια δύναμη από την κοινότητα της κωπηλασίας. Για σχεδόν 50 χρόνια είμαι μέρος αυτής της απίστευτης παγκόσμιας οικογένειας, και τώρα, με τρόπους που ποτέ δεν φανταζόμουν, η κοινότητα έχει γίνει και αυτή μέρος της θεραπείας μου. Κάθε μήνυμα, κάθε ιστορία, κάθε άνθρωπος που μου λέει «κάποτε με βοήθησες, τώρα εγώ είμαι μαζί σου» — όλα αυτά μου δίνουν ενέργεια.
Και ναι — η ζωή μου στον ωκεανό έχει διαμορφώσει απόλυτα τον τρόπο που αντιμετωπίζω αυτή τη μάχη. Οι αγώνες στον ωκεανό σου μαθαίνουν πράγματα που δεν μαθαίνεις πουθενά αλλού. Μαθαίνεις να μένεις ήρεμος όταν όλα γύρω σου είναι χάος. Μαθαίνεις να μην παλεύεις το κύμα, αλλά να το διαβάζεις, να προσαρμόζεσαι και να συνεχίζεις, όσο κουραστικό κι αν είναι. Μαθαίνεις ότι οι δύσκολες φάσεις δεν κρατούν για πάντα — πάντα υπάρχει άλλο ένα “σερφάρισμα στο κύμα” που σε περιμένει αν απλώς συνεχίσεις.
Στην κωπηλασία, όπως και στη ζωή, πάντα πίστευα στο ρήτο “η σταθερότητα προηγείται της ικανότητας”, και αυτό το ταξίδι με τον καρκίνο είναι η απόλυτη δοκιμασία αυτής της αρχής. Κάποιες μέρες ο ωκεανός είναι γαλήνιος, κάποιες άλλες είναι θύελλα — αλλά η νοοτροπία σου είναι το σκάφος στο οποίο κάθεσαι. Αν αυτό είναι σταθερό, μπορείς να επιβιώσεις στις πιο σκληρές συνθήκες.
Οπότε ναι, το πολλαπλό μυέλωμα μου έχει πάρει πολλά, αλλά μου έδειξε επίσης τι πραγματικά έχει σημασία: αγάπη, ανθεκτικότητα, κοινότητα και την καθημερινή απόφαση να συνεχίζω να δίνω το παρών.
SEGT: Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου της ζωής σου, δημοσίευσες και το βιβλίο σου με τίτλο «Νο Retreat, No surrender». Ποια είναι τα κύρια μηνύματα που εκπέμπεις μέσα από αυτό το βιβλίο; Πιστεύεις ότι το μήνυμα που εκπέμπεις απευθύνεται κυρίως σε αθλητές που αντιμετωπίζουν δυσκολίες ή έχει απήχηση και σε ανθρώπους πέρα από τον χώρο του αθλητισμού;
Oscar Chalupsky: Το να εκδώσω το No Retreat, No Surrender σε αυτή τη φάση της ζωής μου ήταν απίστευτα σημαντικό για μένα. Όταν άρχισα να το γράφω, δεν ήθελα να είναι μια ακόμη αθλητική αυτοβιογραφία. Ήθελα να είναι ένα βιβλίο για τη νοοτροπία, για το πώς πλοηγείσαι μέσα στις δυσκολίες και πώς βρίσκεις δύναμη όταν η ζωή σε χτυπά πιο σκληρά από ότι οποιοσδήποτε αντίπαλος.
Το βασικό μήνυμα είναι απλό: Δεν επιλέγεις τις προκλήσεις που σου φέρνει η ζωή, αλλά επιλέγεις πάντα πώς θα ανταποκριθείς. Αυτό ισχύει είτε διασχίζεις έναν ωκεανό, είτε τρέχεις μια επιχείρηση, είτε πολεμάς τον καρκίνο, είτε απλώς προσπαθείς να περάσεις μια δύσκολη μέρα. Ήθελα οι άνθρωποι να καταλάβουν ότι η ανθεκτικότητα δεν είναι κάτι με το οποίο γεννιέσαι — είναι κάτι που χτίζεται μέσα από εμπειρίες, μέσα από αναποδιές και εμπόδια, μέσα από τις μικρές καθημερινές αποφάσεις να συνεχίσεις να προχωράς. Το έζησα αυτό στον αθλητισμό, αλλά ο καρκίνος με ανάγκασε να το ζήσω σε ένα εντελώς διαφορετικό επίπεδο.
Κι αυτό που είναι απίστευτο είναι πόσο μακριά έφτασε το μήνυμα — πολύ πέρα από τον κόσμο της κωπηλασίας. Ναι, οι αθλητές συνδέονται με την πειθαρχία και τον ανταγωνισμό. Αλλά έχω λάβει μηνύματα από ανθρώπους με ασθένειες, από επιχειρηματίες, γονείς, εφήβους, ακόμη κι από ανθρώπους που δεν έχουν ιδέα από καγιάκ. Αυτό που μου λένε όλοι είναι ότι το βιβλίο τους βοήθησε να συνειδητοποιήσουν ότι είναι πιο δυνατοί απ’ όσο νομίζουν — ότι υπάρχει πάντα ελπίδα, υπάρχει πάντα επόμενο βήμα και υπάρχει πάντα δρόμος μπροστά εφόσον δεν τα παρατήσεις.
Έτσι λοιπόν, παρόλο που ο ωκεανός διαμόρφωσε μεγάλο μέρος της ιστορίας μου, το No Retreat, No Surrender αφορά στην πραγματικότητα την ανθρώπινη εμπειρία. Είναι μια υπενθύμιση πως όποια μορφή κι αν έχει το κύμα που θα βρεις μπροστά σου, μπορείς να το αντιμετωπίσεις — και μπορείς να το ξεπεράσεις.
“Ίσως το πιο σημαντικό που προσφέρει το κουπί είναι η θεραπευτική του ενέργεια. Για πολλούς ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένου κι εμού, ο ωκεανός είναι θεραπεία. Όταν η ζωή είναι βαριά, το κουπί ελαφραίνει το φορτίο.”
SEGT: Ως 12 φορές παγκόσμιος πρωταθλητής στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Molokai Surfski, και μάλιστα την τελευταία φορά το 2012, στην ηλικία των 49 ετών, θεωρείς ότι η κωπηλασία στην ανοιχτή θάλασσα, σε συνθήκες ιδιαίτερα απαιτητικές, επηρέασε τις αντιλήψεις σου αναφορικά με το τι είναι εφικτό στη ζωή μας, σε σχέση και με την ηλικία μας, και, επίσης, καθόρισε τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεσαι και όλα τα υπόλοιπα ζητήματα της καθημερινότητάς σου;
Oscar Chalupsky: Αναμφίβολα. Η κωπηλασία στον ωκεανό — ειδικά σε συνθήκες Molokai — έχει διαμορφώσει απόλυτα τον τρόπο που αντιλαμβάνομαι τι είναι δυνατό όσο μεγαλώνουμε. Το να κερδίσω το τελευταίο μου Molokai στα 49 δεν “έπρεπε” να συμβεί. Όλοι μου έλεγαν ότι είχα περάσει την περίοδο της ακμής μου, ότι οι νεότεροι είχαν το πλεονέκτημα. Αλλά ο ωκεανός δεν νοιάζεται για την ηλικία σου — νοιάζεται για τη νοοτροπία σου, την προετοιμασία σου και την ικανότητά σου να προσαρμόζεσαι.
Στον ωκεανό μαθαίνεις ότι δεν υπάρχει «ιδανική ηλικία» για κάτι σπουδαίο. Υπάρχει μόνο εμπειρία, ανθεκτικότητα και η προθυμία να συνεχίζεις να πιέζεις όταν οι συνθήκες γυρίζουν εναντίον σου. Αυτό μου έμαθε το Molokai: μπορείς να αποδίδεις στο υψηλότερο επίπεδο αν σέβεσαι τα στοιχεία, ακούς το σώμα σου και ακονίζεις το μυαλό σου. Αυτή η οπτική πέρασε σε κάθε κομμάτι της καθημερινής μου ζωής — ειδικά τώρα, στη μάχη με τον καρκίνο. Η κωπηλασία στη θάλασσα σου μαθαίνει ότι τα πιο δύσκολα κομμάτια συχνά έρχονται λίγο πριν νιώσεις ότι πλέον προχωράς ακάθεκτος. Μαθαίνεις να κάνεις υπομονή. Ακονίζεις το μυαλό σου στην επίλυση προβλημάτων. Μαθαίνεις να παραμένεις ήρεμος όταν έρχεται το χάος. Και μαθαίνεις ότι η πρόοδος δεν είναι πάντα γρήγορη — αλλά είναι πάντα δυνατή αν συνεχίσεις.
Κυρίως, ο ωκεανός σου μαθαίνει ταπεινότητα. Εκεί έξω, δεν έχεις ποτέ τον πλήρη έλεγχο — κι αυτό είναι καλό. Σε αναγκάζει να ανταποκρίνεσαι αντί να αντιδράς, να δουλεύεις με ό,τι έχεις και να έχεις εμπιστοσύνη στον εαυτό σου ότι θα βρεις τον τρόπο να ξεπεράσεις τις δυσκολίες. Είναι αλήθεια ότι εκείνα τα χρόνια στον ωκεανό δεν διαμόρφωσαν μόνο τον τρόπο που αγωνίζομαι. Διαμόρφωσαν τον τρόπο που ζω. Είτε πρόκειται για δουλειά, για ανάρρωση, για σχέσεις, είτε για θέματα υγείας, τα μαθήματα είναι τα ίδια:
Σεβασμός στις συνθήκες. Κράτα ισορροπία. Πάρε καλές αποφάσεις. Και ποτέ, μα ποτέ μην σταματήσεις να κωπηλατείς.
SEGT: Τι θεωρείς ότι μπορούν να προσφέρουν τα κωπηλατικά αθλήματα, είτε πρόκειται για surfski, είτε για seakayaking, στους ανθρώπους που επιδίδονται σε αυτά;
Oscar Chalupsky: Νομίζω ότι το κουπί προσφέρει στους ανθρώπους κάτι εξαιρετικά σπάνιο στον σημερινό κόσμο: μια αίσθηση ελευθερίας και σύνδεσης. Όταν βρίσκεσαι στο νερό, είτε με surfski, με θαλάσσιο καγιάκ ή με καγιάκ ήρεμων νερών, δεν έχει σημασία, απομακρύνεσαι από όλο τον θόρυβο της καθημερινότητας. Είσαι παρών, βρίσκεσαι σε ρυθμό, είσαι μέρος κάτι μεγαλύτερου από τον εαυτό σου. Πιστεύω ότι οι άνθρωποι το αισθάνονται αμέσως, ακόμα και στην πρώτη τους εμπειρία με το κουπί.
Το κουπί δίνει επίσης αυτοπεποίθηση. Η ανοιχτή θάλασσα μπορεί να είναι τρομακτική, αλλά μόλις μάθεις να συνεργάζεσαι μαζί της και όχι να την αντιμάχεσαι, αρχίζεις να συνειδητοποιείς ότι μπορείς να κάνεις πολύ περισσότερα απ’ όσα νόμιζες. Αυτό είναι ένα πολύ δυνατό βίωμα. Και μεταφέρεται παντού, στη δουλειά, στις σχέσεις, στην υγεία, σε όλα.
Έπειτα υπάρχει η κοινότητα. Ταξίδεψα τον κόσμο για δεκαετίες, και οι κωπηλάτες και οι κωπηλάτισσες παντού μοιράζονται το ίδιο πνεύμα: είναι όλοι υποστηρικτικοί, με μια έμφυτη σχεδόν περιέργεια, περιπετειώδεις, λίγο τρελοί με την καλή έννοια. Μπορείς να φτάσεις σχεδόν σε οποιαδήποτε χώρα, να βρεις μια τοπική ομάδα κωπηλατών και αμέσως να νιώσεις σαν στο σπίτι σου. Πολύ λίγα αθλήματα δημιουργούν τέτοιου είδους σύνδεση μεταξύ των ανθρώπων.
Αλλά ίσως το πιο σημαντικό που προσφέρει το κουπί είναι η θεραπευτική του ενέργεια. Για πολλούς ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένου κι εμού, ο ωκεανός είναι θεραπεία. Η κίνηση, ο αέρας με αλμύρα, η συγκέντρωση, η ησυχία… σε επαναφέρουν. Όταν η ζωή είναι βαριά, το κουπί ελαφραίνει το φορτίο.
Άρα, τι προσφέρει το κουπί στους ανθρώπους;
Ελευθερία. Αυτοπεποίθηση. Κοινότητα. Έναν χώρο για να αναπνεύσουν.
Γι’ αυτό, μόλις οι άνθρωποι το αγαπήσουν, δεν το εγκαταλείπουν ποτέ. Ο πατέρας μου είναι 88 ετών και μόλις κωπηλάτησε στο παγκόσμιο πρωτάθλημα των 34 χιλιομέτρων.
SEGT: Τι έχει να προσφέρει το surfski σε κάποιον καγιάκερ; Πιστεύεις ότι μπορεί μέσα από την ενασχόληση με το surfski να βελτιώσει κάποιες δεξιότητές του και στο seakayaking, όπως π.χ. την ισορροπία ή την κουπιά προώθησης (forward stroke);
Oscar Chalupsky: Το surfski μπορεί να προσφέρει πάρα πολλά σε έναν καγιάκερ, πολύ περισσότερα απ’ όσα οι περισσότεροι άνθρωποι θα περίμεναν. Τα δύο αυτά συγγενικά σπορ, surfski και sea kayaking, αλληλοσυμπληρώνονται άψογα, αλλά το surfski κομίζει μερικά μοναδικά πλεονεκτήματα που μπορούν πραγματικά να αναβαθμίσουν τις δεξιότητες ενός καγιάκερ και τη συνολική του εμπειρία.
Πρώτον, η ισορροπία. Καθώς κάθεσαι πάνω στο ντεκ χωρίς τίποτα να σε περιβάλλει, κάθε κίνηση της θάλασσας μεταδίδεται απευθείας μέσα από το σκάφος. Αυτό βοηθά στο να αναπτυχθεί δυναμική ισορροπία, δύναμη κορμού και ταχύτητα αντίδρασης πολύ πιο γρήγορα από ότι σε ένα κλειστό κόκπιτ. Όταν οι καγιάκερ επιστρέφουν στα καγιάκ τους μετά από προπόνηση σε σκι, συνήθως νιώθουν εμφανώς πιο σταθεροί και σίγουροι.
Δεύτερον, η κουπιά προώθησης (forward stroke). Το surfski είναι αμείλικτα ωμό στην ετυμηγορία του: αν η τεχνική σου δεν είναι καθαρή και αποτελεσματική, το σκάφος θα στο πει αμέσως. Αυτό σε αναγκάζει να βελτιώσεις την είσοδο της κουπιάς, την περιστροφή του κορμού, τον χρονισμό και τη σύνδεση με το νερό. Οι καγιάκερ που δουλεύουν και σε surfski, σχεδόν πάντα αναπτύσσουν μια πιο ομαλή, πιο δυνατή και πιο αποδοτική κουπιά.
Τρίτον, οι δεξιότητες «διαβάσματος» του νερού και η πλεύση στα πρύμα με κυματισμό (downwind). Το κουπί στο surfski αφορά τη ροή — να πιάνεις τα κατεβάσματα, να συνδέεις τα κύματα και να χρησιμοποιείς την ενέργεια του ωκεανού. Ακόμα κι αν ένας καγιάκερ δεν ασχοληθεί ποτέ με το σκληροπυρηνικό downwind, η ικανότητά του να διαβάζει το νερό όπως ένας κωπηλάτης surfski μπορεί να βελτιώσει δραματικά την ασφάλεια, την αυτοπεποίθηση και την άνεσή του σε δύσκολες συνθήκες.
Έπειτα υπάρχει και η ασφάλεια, που είναι σημαντική. Όταν πέσεις από ένα surfski, απλά ξαναμπαίνεις και συνεχίζεις. Χωρίς eskimo roll, χωρίς ποδιά, χωρίς πλημμυρισμένο κόκπιτ. Για πολλούς κωπηλάτες, αυτό από μόνο του αφαιρεί μεγάλο μέρος του άγχους γύρω από την ανατροπή και ανοίγει την πόρτα για εξερεύνηση πιο απαιτητικών νερών.
Το surfski προσφέρει επίσης πρακτικά πλεονεκτήματα: Τα σκάφη έχουν ενίοτε το μισό βάρος σε σχέση με ένα θαλάσσιο καγιάκ, που σημαίνει πιο εύκολη φόρτωση, μεταφορά και, το πιο σημαντικό, μπορείς να κωπηλατήσεις πολύ περισσότερο χωρίς κόπωση. Ορισμένα σύγχρονα surfski πλέον διαθέτουν ακόμη και αποθηκευτικούς χώρους για ημερήσιες εξορμήσεις ή διανυκτερεύσεις, οπότε δεν περιορίζονται μόνο στους αγώνες. Η σχεδίαση των σκαφών είναι πιο αποδοτική, σχεδιασμένη για ταχύτητα, για ολίσθηση και απόδοση σε δύσκολες ωκεάνιες συνθήκες. Και φυσικά, δεν πρέπει να ξεχνάμε τη διασκέδαση. Ένα surfski είναι ελαφρύ, γρήγορο, ευέλικτο και απίστευτα ικανοποιητικό μόλις συνηθίσεις την αίσθησή του. Πολλοί καγιάκερ που το δοκίμασαν λένε ότι ξαναερωτεύθηκαν την κωπηλασία από την αρχή.
Συνεπώς, ναι, το surfski βελτιώνει απόλυτα την ισορροπία, την τεχνική, την ταχύτητα, την αντίληψη της θάλασσας και την ασφάλεια. Και ανοίγει μια ολοκαίνουργια πλευρά της θάλασσας που πολλοί καγιάκερ δεν ήξεραν ότι έχαναν.
“Ο Ατλαντικός έχει διαφορετικό χαρακτήρα: είναι νερό που το νιώθεις να κουβαλά πολλή ενέργεια, πιο κρύο και με πιο κάθετο και ψηλό κύμα. Σημεία όπως το Nazaré είναι σε εντελώς άλλη κατηγορία. Η δύναμη του ωκεανού εκεί είναι μοναδική.”
SEGT: Πριν από πολλά χρόνια υπήρξες συνιδρυτής της Epic και κατόπιν συνεργάστηκες στενά και με τη Nelo, εισάγοντας ορισμένες βελτιώσεις στη σχεδίαση των σκαφών της. Πρόσφατα δημιούργησες ένα νέο brand, τα surfski ChalupSki, στα οποία ενσαρκώνεται όλη η μέχρι τώρα εμπειρία και τεχνογνωσία σου. Πώς διαφοροποιούνται αυτά τα νέα σου σκάφη σε σύγκριση με όλα τα υπόλοιπα; Υπάρχουν σχέδια για εξαγωγή τους στην Ευρώπη ή και σε άλλες αγορές του κόσμου;
Oscar Chalupsky: Εξαιρετική ερώτηση, γιατί για μένα τα ChalupSki δεν είναι απλώς μια ακόμα φίρμα. Είναι το απόσταγμα σχεδόν πέντε δεκαετιών μέσα στη σχεδίαση, τους αγώνες και τον κόσμο των surfski. Το πρώτο μου “Chalupski” σκάφος, πολλά χρόνια πριν, για την ακρίβεια πριν από 49 χρόνια, ήταν στην πραγματικότητα το πρώτο μαζικά παραγόμενο surfski μεγάλων αποστάσεων. Την εποχή εκείνη, κανείς δεν κατασκεύαζε surfski σε κανονική, σωστή γραμμή παραγωγής, οπότε αυτό από μόνο του άλλαξε το άθλημα.
Αργότερα, όταν ιδρύσαμε την Epic Kayaks, κάναμε ένα ακόμη μεγάλο βήμα μπροστά: το πρώτο σχετικά σταθερό surfski επιδόσεων και, το σημαντικότερο, με το πρώτο σύστημα ρυθμιζόμενων ποδωστηρίων. Αυτή η καινοτομία επέτρεψε σε κωπηλάτες διαφόρων αναστημάτων να προσαρμόσουν κατάλληλα το σκάφος στο σωματότυπό τους — κάτι που σήμερα θεωρούμε δεδομένο, αλλά τότε ήταν μία πραγματική επανάσταση στον χώρο.
Η ενασχόλησή μου με τη Nelo ήταν διαφορετική. Εκεί απλώς συνέβαλα στο να βελτιωθούν τα σχέδια, προσέξαμε ακόμα περισσότερο την εργονομία, προσαρμόσαμε τα σχήματα. Τίποτα ριζοσπαστικό, απλώς βασιστήκαμε σε κάποιες καλές ιδέες και τις κάναμε ακόμα καλύτερες.
Αλλά με το ChalupSki, για πρώτη φορά, μπορούσα να εφαρμόσω τις γνώσεις και την εμπειρία μου από τις νίκες μου στο Molokai, την τεχνογνωσία μου από δεκαετίες προπόνησης στην κωπηλασία, και να φτιάξω τα σκάφη ακριβώς όπως πιστεύω ότι πρέπει να είναι.
Αυτό που τα ξεχωρίζει:
Σταθερότητα πριν την Ικανότητα. Αυτή ήταν πάντα η φιλοσοφία μου. Μπορείς να κωπηλατήσεις με πλήρη δύναμη μόνο όταν νιώθεις ασφαλής. Όλα τα μοντέλα ChalupSki χρησιμοποιούν γάστρες που προσδίδουν εξαιρετική σταθερότητα χωρίς να χάνεται η ταχύτητα.
Κατασκευή τύπου Formula1. Παράγουμε τα σκάφη με την Pei Sheng στην Κίνα χρησιμοποιώντας prepreg carbon σε αυτοκλίβανους υψηλής πίεσης και θερμοκρασίας — την ίδια τεχνολογία που χρησιμοποιείται στη Formula1. Αυτό προσφέρει εξαιρετική ακαμψία, απίστευτη ανθεκτικότητα και πρωτοποριακό βάρος για τα δεδομένα του χώρου (7,9 κιλά carbon / 9,9 κιλά carbon-glass).
Σχέδια βασισμένα στην πραγματική εμπειρία στον ωκεανό. Δεκαετίες αγώνων στο Molokai και γενικά στο downwind διαμόρφωσαν κάθε λεπτομέρεια: Εργονομικές χειρολαβές, ποδωστήρια από ανθρακόνημα βασισμένα στο σύστημα ρύθμισης που είχα σχεδιάσει από το 2004, εργονομικά κόκπιτ, σύστημα αυτοστράγγισης που λειτουργεί αποτελεσματικά, σχεδίαση ντεκ προσαρμοσμένη στις πιο δύσκολες συνθήκες, ανακλαστήρες κυμάτων, ρύθμιση ποδωστηρίων εν κινήσει, ενσωματωμένες πλευρικές χειρολαβές.
Έχουμε ένα μοντέλο για κάθε κωπηλάτη: Το Tarifa – εξαιρετικά σταθερό, entry level. To Waikiki – για αρχάριους / μεσαίου επιπέδου. Το Maui – για μεσαίου επιπέδου. Το Molokai – για μεσαίου και υψηλού επίπεδου αθλητές.
Είναι σχεδιασμένα για τις απαιτητικές συνθήκες της ανοιχτής θάλασσας. Τα ChalupSki έχουν δημιουργηθεί για κοντό και κοφτό κυματισμό, για μεγάλα ωκεάνια κύματα, για ανακατεμένη θάλασσα. Είναι σχεδιασμένα να είναι προβλέψιμα στη συμπεριφορά τους.
Σε ό,τι αφορά τις εξαγωγές, ήδη επεκτεινόμαστε παγκοσμίως. Αυστραλία: παραλαβή πρώτου σκάφους τον Νοέμβριο. Γαλλία: δημιουργία κύριας αποθήκης στην Ευρώπη. Τελικές συμφωνίες με αντιπροσώπους σε όλη την Ευρώπη και τη Σκανδιναβία. ΗΠΑ και Καναδάς. Νέα Ζηλανδία και Ιαπωνία ως επόμενοι.
Και για να διασφαλίσουμε ότι οι κωπηλάτες δεν θα περιμένουν μήνες για ένα σκάφος, χτίζουμε ένα σωστό παγκόσμιο δίκτυο διανομής. Το πλάνο μας περιλαμβάνει: Αποθήκη στην Ανατολική Ακτή των ΗΠΑ. Αποθήκη στη Δυτική Ακτή των ΗΠΑ. Αποκλειστική ευρωπαϊκή αποθήκη στη Γαλλία. Αποθήκη στο Περθ για τη Δυτική Αυστραλία. Αποθήκη στην Ανατολική Ακτή της Αυστραλίας για NSW/QLD/Victoria και Tasmania.
Ο στόχος είναι απλός: όπου κι αν βρίσκεσαι στον κόσμο, μπορείς να δοκιμάσεις, και να αποκτήσεις το ChalupSki σου γρήγορα, χωρίς μεγάλες καθυστερήσεις ή ταλαιπωρία στη μεταφορά.
Θέλουμε η εμπειρία να ταιριάζει με την απόδοση: γρήγορη, ομαλή και κορυφαία σε παγκόσμιο επίπεδο.
SEGT: Παρατηρούμε ότι τα τελευταία χρόνια υπάρχει μία τάση για πιο μαζεμένα σε μήκος σκάφη. Από τα surfski των 6,40 μέτρων, πλέον πολλά μοντέλα κινούνται γύρω στα 5,5 μέτρα, ενώ ταυτόχρονα φαίνεται να είναι και λιγότερο στενά. Που οφείλεται αυτό;
Έχεις απόλυτο δίκιο, υπάρχει μια ξεκάθαρη τάση προς τα πιο κοντά surfski, μακριά από τα παλιά “παραδοσιακά” 6,4 μέτρων, περίπου στα 5,2–5,6 μέτρα με λίγο μεγαλύτερο πλάτος. Και αυτή η αλλαγή δεν είναι μόδα — προκύπτει από πραγματικά οφέλη στην απόδοση και δεκαετίες πραγματικής εμπειρίας στον ωκεανό.
Σύγχρονος σχεδιασμός: μικρότερο = ταχύτερο. Πολλοί πίστευαν ότι τα μακρύτερα σκάφη είναι αυτόματα ταχύτερα. Αλλά η πραγματική απόδοση εξαρτάται από την ίσαλο γραμμή, την επιφάνεια που έρχεται σε επαφή με το νερό και την αντίσταση.
Τα πιο κοντά surfski μειώνουν σημαντικά τα βρεχάμενα, μειώνοντας την αντίσταση. Με σωστό σχήμα και έξυπνο σχεδιασμό, ένα σκάφος 5,2–5,6 μέτρων μπορεί να είναι εξίσου ή και πιο γρήγορο από ένα 6,4 μέτρων, ειδικά σε πραγματικές ωκεάνιες συνθήκες.
Προσωπικό παράδειγμα: Κέρδισα επτά Παγκόσμια Πρωταθλήματα Molokai σε surfski των 5,6 μέτρων — δεκαετίες προτού αυτή η τάση γίνει δημοφιλής.
Καλύτερη απόδοση στο downwind. Ένα πιο κοντό surfski επιταχύνει πιο γρήγορα, χωρά καλύτερα ανάμεσα στα κύματα, στρίβει ευκολότερα, συνδέει τα κατεβάσματα πιο ομαλά.
Γι’ αυτό λέω πάντα: σταθερότητα ίσον ταχύτητα. Αν κρατάς τον έλεγχο, πιάνεις περισσότερα κύματα και πηγαίνεις γρηγορότερα.
Κατάλληλα για σύγχρονες ωκεάνιες συνθήκες. Κωπηλατούμε τώρα σε πιο ανάμεικτες συνθήκες: σε πλευρικό κοντό κυματισμό, σε αντιμάμαλα, σε ποικιλόμορφα κύματα ρεστίας. Τα μικρότερα surfski είναι πιο σταθερά, «κάθονται» καλύτερα στο νερό, δίνουν καλύτερη αίσθηση σύνδεσης με το νερό. Όλα αυτά δημιουργούν αυτοπεποίθηση — και η αυτοπεποίθηση ισούται με δύναμη.
Πρακτικότητα. Οι κωπηλάτες θέλουν surfskis που είναι πιο εύκολα στη φόρτωση στο αυτοκίνητο, πιο εύκολα στη μεταφορά με άνεμο, πιο εύκολα στην αποθήκευση, πιο ανθεκτικά και εύκολα διαχειρίσιμα. Ένα σκάφος στα 5,2 με 5,6 μέτρα τα καλύπτει όλα αυτά.
Τα αποτελέσματα μιλούν μόνα τους. Μια από τις καλύτερες επιδόσεις μου: 80 χλμ σε 4 ώρες και 37 λεπτά, με μέσο όρο 17,7 χλμ/ώρα, σε ηλικία 58 ετών, με σκάφος 5,5 μέτρων. Αυτό αποδεικνύει ότι το μήκος από μόνο του δεν είναι καθοριστικός παράγοντας για υψηλή ταχύτητα — ο καλός σχεδιασμός όμως είναι.
Τι οδήγησε σε αυτή την τάση; Η καλύτερη κατανόηση της υδροδυναμικής, οι βελτιωμένες μέθοδοι κατασκευής, η πραγματική εμπειρία στον ωκεανό, αυτό που πραγματικά απολαμβάνουν οι κωπηλάτες και, τέλος, η αλήθεια ότι η σταθερότητα = ταχύτητα.
Τα μικρότερα surfski δεν είναι συμβιβασμός — είναι η εξέλιξη του σχεδιασμού.
Και αυτή είναι η φιλοσοφία πίσω από τα νέα ChalupSki.
“Όταν ο ωκεανός θελήσει να σου θυμίσει ποιος είναι το αφεντικό, δεν έχει σημασία πόσους τίτλους έχεις κερδίσει — του δείχνεις σεβασμό και παραμένεις ταπεινός.”
SEGT: Έχεις κωπηλατήσει σε ορισμένες θάλασσες που προκαλούν δέος. Από την ακτή του Ατλαντικού στην Πορτογαλία, και ειδικότερα στο Ναζαρέ που φημίζεται για ορισμένα από τα μεγαλύτερα κύματα του πλανήτη, μέχρι τα νερά της πατρίδας σου στη Νότια Αφρική και τα κύματα του Ειρηνικού στο Μολοκάι. Που ήταν οι πιο απαιτητικές συνθήκες που έχεις συναντήσει;
Oscar Chalupsky: Δύσκολο να απαντήσω σε αυτό, γιατί ο κάθε ωκεανός έχει τη δική του προσωπικότητα, τον δικό του τρόπο να σε ταπεινώνει, και οι προκλήσεις διαφέρουν πολύ από περιοχή σε περιοχή. Αλλά ορισμένες θάλασσες ξεχωρίζουν με πολύ χαρακτηριστικό τρόπο.
Το Molokai έχει τις πιο σταθερά μεγάλες συνθήκες. Το κανάλι είναι άγριο, ισχυρό και εντελώς απρόβλεπτο. Τα ωκεάνια κύματα έρχονται από πολλαπλές γωνίες, τα ρεύματα μεταβάλλονται διαρκώς από κάτω σου, και οι συνθήκες μπορούν να μεταβληθούν πάρα πολύ γρήγορα από την απόλυτη νηνεμία σε πολλά μποφόρ. Δεν είναι μόνο σωματικά απαιτητικό, είναι και ψυχικά εξαντλητικό. Πρέπει να μπορείς να “διαβάζεις” κάθε κομμάτι νερού επί ώρες. Το Molokai είναι μια καθαρή δοκιμασία αντοχής, δεξιοτήτων και ανθεκτικότητας.
Στην Πορτογαλία έμενα για κάποιους μήνες εκεί, κάθε χρόνο. Ο Ατλαντικός έχει διαφορετικό χαρακτήρα: είναι νερό που το νιώθεις να κουβαλά πολλή ενέργεια, πιο κρύο και με πιο κάθετο και ψηλό κύμα. Σημεία όπως το Nazaré είναι σε εντελώς άλλη κατηγορία. Η δύναμη του ωκεανού εκεί είναι μοναδική. Ακόμα και σε μια ήρεμη μέρα, νιώθεις τη δύναμη των υποθαλάσσιων φαραγγιών. Το Nazaré δεν σηκώνει παιχνίδια — απαιτεί σεβασμό.
Για να είμαι ειλικρινής, οι πιο απαιτητικές συνθήκες της ζωής μου δεν ήταν στο Molokai ή το Nazaré, αλλά στη Νότια Αφρική, στον Ινδικό Ωκεανό. Η θάλασσα εκεί μπορεί να γίνει απολύτως αδυσώπητη. Έζησα πολλές μέρες στο Durban με τον άνεμο να ουρλιάζει, τεράστιο σουέλ που σηκωνόταν όρθιο, και ένιωθα σαν να προσπαθεί ο ωκεανός να με ρίξει από το σκάφος. Οι συνθήκες εκεί σε αναγκάζουν να είσαι 100% συγκεντρωμένος για να μην σε κατατροπώσουν.
Συμπέρασμα: Ο πιο ισχυρός ωκεανός σε μέγεθος και δύναμη κυμάτων το Nazaré, στην Πορτογαλία. Πιο σταθερά απαιτητικός στο Molokai και ο πιο απρόβλεπτος και τεχνικός στη Νότια Αφρική, στην πατρίδα μου. Καθεμία από αυτές τις θάλασσες μου δίδαξε κάτι. Αλλά όλες μοιράζονται την ίδια αλήθεια: όταν ο ωκεανός θέλει να σου θυμίσει ποιος είναι το αφεντικό, δεν έχει σημασία πόσους τίτλους έχεις κερδίσει — του δείχνεις σεβασμό και παραμένεις ταπεινός.
SEGT: Ποιες θεωρείς ότι είναι οι τρεις πιο σημαντικές αρετές που θα πρέπει να διαθέτει ένας προπονητής ή εκπαιδευτής κωπηλασίας;
Oscar Chalupsky: Για μένα, οι τρεις πιο σημαντικές ποιότητες που πρέπει να έχει ένας προπονητής ή εκπαιδευτής καγιάκ είναι πολύ απλές, αλλά κάνουν όλη τη διαφορά.
1. Υπομονή και ενσυναίσθηση. Κάθε κωπηλάτης μαθαίνει με τον δικό του ρυθμό. Κάποιοι εξοικειώνονται με τις τεχνικές αμέσως, άλλοι χρειάζονται περισσότερο χρόνο. Ένας καλός εκπαιδευτής ποτέ δεν εκνευρίζεται, δεν πιέζει και δεν ξεχνά πώς ήταν να είσαι αρχάριος. Πρέπει να μπαίνεις στη θέση των μαθητών σου — σωματικά, ψυχικά και συναισθηματικά — και να τους καθοδηγείς με ενθάρρυνση, όχι με πίεση. Ένα από τα βασικά μου προπονητικά πιστεύω είναι:
Μην προσποιείσαι ότι με καταλαβαίνεις — πρέπει πραγματικά να κατανοήσεις αυτό που διδάσκεσαι, αλλιώς δεν θα συγκρατήσεις τίποτα.
Ο εκπαιδευτής δεν πρέπει να προχωράει παρά μόνο όταν ο μαθητής του κατανοήσει πραγματικά το μάθημα.
2. Ικανότητα απλοποίησης. Μπορεί να ξέρεις τα πάντα γύρω από τις τεχνικές, τα σχέδια των σκαφών, την εμβιομηχανική, τη θεωρία στο downwind κ.λπ., αλλά αν δεν μπορείς όλα αυτά να τα εξηγήσεις με έναν απλό τρόπο, εν τέλει δεν θα έχει καμία χρησιμότητα αυτή η γνώση. Ένας εξαιρετικός εκπαιδευτής παίρνει κάτι σύνθετο και το χωρίζει σε καθαρά, κατανοητά κομμάτια: ένα μέρος της κουπιάς, μία κίνηση του σώματος, μία βελτίωση κάθε φορά. Αυτή είναι η μέθοδος που ακολουθώ εγώ ως εκπαιδευτής. Χωρίζω την κουπιά προώθησης σε τμήματα: πώς δουλεύουν τα πόδια, πώς οι γοφοί, τι κάνει ο κορμός, οι ώμοι, τα χέρια — ώστε ο κωπηλάτης να αφομοιώσει κάθε στοιχείο χωρίς να αισθάνεται υπερφορτωμένος από πληροφόρηση. Μικρά κομμάτια. Απλά βήματα. Όταν είμαι στο νερό, δεν σκέφτομαι τον εαυτό μου. Σκέφτομαι πώς να κάνω τους άλλους κωπηλάτες καλύτερους.
3. Πάθος — αυθεντική αγάπη για το άθλημα. Το πάθος είναι μεταδοτικό. Αν αγαπάς το καγιάκ, αν αγαπάς τη θάλασσα, αν πραγματικά χαίρεσαι να βλέπεις κάποιον να πιάνει το πρώτο του κύμα στο downwind ή να βρίσκει ισορροπία για πρώτη φορά, ο κωπηλάτης το αισθάνεται. Το πάθος χτίζει αυτοπεποίθηση. Το πάθος εμπνέει. Και το πάθος κάνει τους ανθρώπους να ερωτευτούν το άθλημα για πάντα.
Όταν συνδυάζεις αυτές τις τρεις αρετές — υπομονή, σαφήνεια και πάθος — μπορείς να βοηθήσεις οποιονδήποτε να γίνει καλύτερος κωπηλάτης, από απολύτως αρχάριους έως ελίτ αθλητές.
Όλα όσα διδάσκω έχουν σκοπό να κάνουν τους ανθρώπους να κωπηλατούν πιο εύκολα, πιο ομαλά και με λιγότερους τραυματισμούς. Ακόμα και όταν λέω ότι όλοι πρέπει να κωπηλατούν με μηδενικό offset στο κουπί, δεν το λέω για μένα, αλλά γιατί το έχω δουλέψει ώστε να γίνει πιο εύκολο για αυτούς.
Αυτό είναι η προπονητική: όχι να διδάσκεις τους άλλους να κωπηλατούν όπως εσύ, αλλά να τους βοηθάς να κωπηλατούν καλύτερα από ό,τι μπορούσαν ποτέ να φανταστούν.
SEGT: Oscar, σε ευχαριστούμε. Ευχόμαστε πάντα να είσαι καλά και να εμπνέεις με το παράδειγμά σου! Θα χαιρόμασταν ιδιαίτερα να σε φιλοξενήσουμε σε Ελλάδα ή Κύπρο, να κωπηλατήσουμε μαζί στις θάλασσές μας. Μια τελευταία ερώτηση: Ποια ήταν η πιο όμορφη ή αξιομνημόνευτη κωπηλατική σου εμπειρία σου μέχρι τώρα;
Oscar Chalupsky: Σ’ ευχαριστώ. Το εκτιμώ πραγματικά και σημαίνει πολλά για μένα αυτή η πρόσκληση. Θα ήταν τιμή μου να κωπηλατήσω στην Ελλάδα, την οποία έχω επισκεφθεί μόνο μία φορά στο παρελθόν, με αυτούς τους απίστευτους ανέμους, ή μια μέρα στην Κύπρο. Τα νερά σας είναι φανταστικά και ειλικρινά ελπίζω η υγεία μου να μου επιτρέψει να κωπηλατήσουμε μαζί εκεί.
Όσον αφορά την πιο όμορφη ή την πιο αξέχαστη κωπηλατική εμπειρία της ζωής μου… είναι δύσκολο να διαλέξω, γιατί ο ωκεανός μου έχει χαρίσει χιλιάδες στιγμές που δεν θα ξεχάσω ποτέ. Αλλά μερικές ξεχωρίζουν από τις άλλες.
Οι περισσότεροι θα περίμεναν να επιλέξω μια από τις νίκες μου στο Molokai — και φυσικά όλες ήταν ξεχωριστές. Το να κερδίσω για επτά συνεχόμενα χρόνια, και μετά να επιστρέψω στα 49 μου για να κερδίσω ξανά, ήταν καθοριστικές στιγμές στην καριέρα μου. Η νίκη στο Sella Descent στην Ισπανία με τον αδερφό μου Herman, μετά και τη νίκη του πατέρα μου, ήταν επίσης πολύ ιδιαίτερη.
Αλλά η πιο όμορφη στιγμή δεν ήταν σε αγώνα.
Ήταν κάτι πολύ πιο απλό: μια πλεύση downwind με τους ήρωές μου και την οικογένεια, τον Tont Scott, τον πατέρα μου, τον Herman, τον Walter και την Alma.
Άλλη αξέχαστη κωπηλασία ήταν στα Στενά του Γιβραλτάρ, όπου κωπηλάτησα με την Clare, τη Hannah, με τον Boyan Zlatarev και τον Luke σε μονοθέσια σκάφη — αν θυμάμαι καλά καλύψαμε 24 χιλιόμετρα την πρώτη φορά που όλη η οικογένεια κάναμε κουπί μαζί.
Μία δεύτερη εμπειρία συνέβη πρόσφατα: κολύμπησα το Midmar Mile με τον 87χρονο πατέρα μου, βοηθώντας τον να ολοκληρώσει το μεγαλύτερο open-water swim στον κόσμο ως ο γηραιότερος αρχάριος. Μετά από όλα όσα πέρασα με τον καρκίνο αυτά τα χρόνια, εκείνη η στιγμή σήμαινε για μένα περισσότερα από οποιονδήποτε παγκόσμιο τίτλο.
Άλλη μια εξαιρετικά σημαντική στιγμή του ταξιδιού μου ήταν να διδάσκω στους ανθρώπους την απόλαυση της κωπηλασίας σε πρύμα κυματισμό — να βλέπω τα πρόσωπά τους να φωτίζονται όταν πιάνουν την πρώτη τους σωστή κυματολίσθηση, όταν ξαφνικά νιώθουν τον ωκεανό να κινείται μαζί τους αντί να είναι εναντίον τους. Το να βοηθάς άλλους να ζήσουν αυτή τη μαγεία είναι από τα μεγαλύτερα προνόμια της ζωής μου.
Έπειτα, υπάρχει η απόλυτη σταθερά σε όλα αυτά: η γυναίκα μου, Clare. Ήταν εκεί, στο τέλος του κάθε αγώνα, σε κάθε πλεύση, σε κάθε πρόκληση — ανεξάρτητα από το πώς τα πήγα, ανεξάρτητα από το τι συνέβη εκεί έξω. Το να γνωρίζω απλώς ότι θα με περίμενε στην παραλία έδινε βαθύτερο νόημα σε κάθε μου εξόρμηση στην ανοιχτή θάλασσα.
Και τέλος, υπάρχουν οι στιγμές που μόνο οι κωπηλάτες μπορούν να αντιληφθούν πραγματικά: το να είσαι μόνος στη μέση του Ινδικού Ωκεανού σε μια γρήγορη πλεύση στα πρύμα, να πετάς από κύμα σε κύμα, σε μια τέλεια ροή, σε απόλυτη αυτοσυγκέντρωση και ηρεμία. Αυτά τα κατεβάσματα στον κυματισμό είναι σαν διαλογισμός. Δεν σκέφτεσαι — γίνεσαι απλώς ένα κομμάτι του ωκεανού. Ακόμα και σήμερα, πέρα από όλα όσα συμβαίνουν, εξακολουθώ να ονειρεύομαι αυτές τις μεγάλες, γρήγορες πλεύσεις. Μου δίνουν την αίσθηση ότι είμαι ένα με τον ωκεανό και τη φύση.
Άρα, η πιο αξέχαστη εμπειρία;
Δεν είναι ένα γεγονός — είναι ο συνδυασμός της οικογένειας, της διδασκαλίας, του ωκεανού και του αισθήματος ότι βρίσκεσαι ακριβώς εκεί που πρέπει.
Αυτό είναι που με κρατάει σε κίνηση.
Αυτό είναι που ελπίζω να μοιραστώ με άλλους.
Και γι’ αυτό συνεχίζω να λέω: No Retreat, No Surrender.
Διαβάστε ακόμη: